«Γιατρέ, πότε πρέπει να ξεκινήσω μαστογραφίες;» Η πρόληψη στον μαστό δεν είναι “μία εξέταση και τέλος”. Είναι πλάνο. Και στην Ελλάδα πλέον υπάρχει και κρατικό πλαίσιο που κάνει την πρόσβαση πιο απλή.

Τι είναι ο προληπτικός έλεγχος και γιατί τον κάνουμε Ο στόχος είναι ένας: να εντοπίσουμε τυχόν αλλοιώσεις όσο είναι μικρές, πριν δώσουν συμπτώματα. Στο κρατικό πρόγραμμα αναφέρεται ξεκάθαρα ότι η ψηφιακή μαστογραφία είναι η βασική εξέταση του screening και ότι μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πρώιμων όγκων.

Τι καλύπτει το Εθνικό Πρόγραμμα στην Ελλάδα (Φώφη Γεννηματά) Το “Εθνικό Πρόγραμμα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Μαστού” απευθύνεται σε γυναίκες 45 έως 74 ετών με ΑΜΚΑ, ασφαλισμένες ή ανασφάλιστες. Περιλαμβάνει:

• Ψηφιακή μαστογραφία για όλες τις δικαιούχους.
• Υπερηχογράφημα σε περίπτωση ευρήματος ή ανάγκης περαιτέρω διερεύνησης.
• Κλινική εξέταση σε περίπτωση ευρήματος.

Το Υπουργείο Υγείας έχει αναφέρει επίσης ότι το πρόγραμμα προσφέρει δωρεάν μαστογραφία και, αν υπάρχουν ευρήματα, δωρεάν υπερηχογράφημα και επίσκεψη σε ιατρό, στο πλαίσιο του “ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ”.

Πότε ανησυχώ – κόκκινες σημαίες που δεν περιμένουν “την επόμενη προληπτική” Ο προληπτικός έλεγχος αφορά ασυμπτωματικές γυναίκες. Αν έχετε σύμπτωμα, δεν λέμε “έχω μαστογραφία σε 6 μήνες”. Θέλει διαγνωστικό έλεγχο. Ιδιαίτερα αν υπάρχει: νέο ογκίδιο, αιματηρό έκκριμα, εισολκή θηλής, αλλαγές δέρματος ή μασχάλη, γίνεται αξιολόγηση ανεξαρτήτως ηλικίας.

Εξετάσεις και σειρά (πρακτικά)

• Κλινική εξέταση: δεν αντικαθίσταται.
• Μαστογραφία: βασικό εργαλείο screening.
• Υπέρηχος: συμπληρωματικός όταν υπάρχει εύρημα, πυκνοί μαστοί ή ειδική ένδειξη.
• MRI: δεν είναι εξέταση ρουτίνας για όλες. Χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ενδείξεις (π.χ. υψηλού κινδύνου ή ειδικά διαγνωστικά ερωτήματα).

Διαχείριση – πως το κάνω “σύστημα” και όχι “μια φορά στο τόσο”

• Αν είστε 45-74, αξιοποιήστε το Εθνικό Πρόγραμμα για συνέπεια.
• Αν είστε κάτω των 45, ο έλεγχος εξατομικεύεται (πυκνότητα μαστού, οικογενειακό ιστορικό, συμπτώματα).
• Αν υπάρχει ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, το screening αλλάζει (μπορεί να ξεκινήσει νωρίτερα και να περιλαμβάνει MRI σε συγκεκριμένες ομάδες υψηλού κινδύνου).

Πρακτικές οδηγίες πριν τη μαστογραφία

• Προτιμήστε ημέρες που ο μαστός είναι λιγότερο ευαίσθητος (πολλές γυναίκες νιώθουν λιγότερη ενόχληση μετά την περίοδο).
• Μην βάζετε αποσμητικό/πούδρα στην περιοχή μασχάλης την ημέρα της εξέτασης (μπορεί να δημιουργήσει artefacts στις εικόνες – ρωτήστε το κέντρο).
• Πάρτε προηγούμενες εξετάσεις για σύγκριση.

FAQs

• “Αν βγει κάτι, σημαίνει καρκίνος;” Όχι. Πολλά ευρήματα είναι καλοήθη. Η σωστή σειρά εξετάσεων ξεκαθαρίζει.
• “Το πρόγραμμα καλύπτει υπέρηχο για όλους;” Όχι κατ’ ανάγκη. Περιλαμβάνει υπέρηχο όταν υπάρχει εύρημα ή ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης.
• “Και αν έχω συμπτώματα;” Τότε πάμε σε διαγνωστικό έλεγχο, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Συμπέρασμα Ο προληπτικός έλεγχος μαστού είναι επένδυση σε χρόνο και σιγουριά. Με συνέπεια, σωστή σειρά εξετάσεων και εξατομίκευση όπου χρειάζεται, η πρόληψη γίνεται πραγματικά αποτελεσματική.

Τηλέφωνο: 2310 919 640 Διεύθυνση: Πλ. Αριστοτέλους 4, Θεσσαλονίκη Email: info@mastologoi.gr

Με εκτίμηση, Βλάσιος Τσαντήλας Χειρουργός Μαστού – Μαστολόγος Στρατιωτικός Ιατρός ε.α. | Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Ενημερωτικό κείμενο – δεν αντικαθιστά ιατρική εξέταση.