Πώς ξαναχτίζουμε την οικειότητα – πρακτικές λύσεις για ασθενείς & συντρόφους
Η μάχη με τον καρκίνο του μαστού δεν τελειώνει στο χειρουργείο ή με την τελευταία έγχυση χημειοθεραπείας∙ συνεχίζεται σιωπηλά μέσα στην κρεβατοκάμαρα, στη σωματική αυτοεικόνα και στην επικοινωνία με τον/την σύντροφο. Παρό-τι περισσότερο από το 60 % των γυναικών αναφέρουν αλλαγές στη σεξουαλική τους ζωή μετά τη θεραπεία, το θέμα συχνά μένει «εκτός ιατρείου». Ας το φέρουμε, λοιπόν, στο φως.
Γιατί αλλάζει η επιθυμία; – Η «αλυσίδα» των παραγόντων
- Ορμονικές μεταβολές
- Χημειοθεραπεία & ορμονική αγωγή (ταμοξιφαίνη, αναστολείς αρωματάσης) → πτώση οιστρογόνων → ξηρότητα κόλπου, μειωμένη λίμπιντο.
- Χημειοθεραπεία & ορμονική αγωγή (ταμοξιφαίνη, αναστολείς αρωματάσης) → πτώση οιστρογόνων → ξηρότητα κόλπου, μειωμένη λίμπιντο.
- Σωματικές μεταβολές
- Ουλές, μαστεκτομή ή επανόρθωση, αύξηση/μείωση βάρους.
- Ουλές, μαστεκτομή ή επανόρθωση, αύξηση/μείωση βάρους.
- Κούραση & ενοχλήματα
- Εξάψεις, πόνοι αρθρώσεων, λεμφοίδημα = λιγότερη ενέργεια για ερωτική ζωή.
- Εξάψεις, πόνοι αρθρώσεων, λεμφοίδημα = λιγότερη ενέργεια για ερωτική ζωή.
- Ψυχολογικές διαστάσεις
- Φόβος υποτροπής, κατάθλιψη, αγωνία για «αποδοχή» από τον σύντροφο.
- Φόβος υποτροπής, κατάθλιψη, αγωνία για «αποδοχή» από τον σύντροφο.
Σημείο-κλειδί
Δεν φταίει «η γυναίκα που δεν προσπαθεί αρκετά»∙ πρόκειται για πολυπαραγονικό φαινόμενο που απαιτεί ολιστική προσέγγιση.
Πρώτα βήματα αποκατάστασης
- Ανοιχτός διάλογος με τον/την σύντροφο
- Μιλάμε για τις σωματικές αλλαγές, εξηγούμε ότι η επιθυμία ίσως χρειάζεται χρόνο.
- Μιλάμε για τις σωματικές αλλαγές, εξηγούμε ότι η επιθυμία ίσως χρειάζεται χρόνο.
- Συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό
- Ο γιατρός μπορεί να τροποποιήσει φάρμακα που επιδεινώνουν τα συμπτώματα (π.χ. αλλαγή ορμονικής αγωγής).
- Ο γιατρός μπορεί να τροποποιήσει φάρμακα που επιδεινώνουν τα συμπτώματα (π.χ. αλλαγή ορμονικής αγωγής).
- Συμβουλευτική
- Σεξολόγος ή ψυχο-ογκολογική υποστήριξη βοηθούν να αποδομηθούν φόβοι και ενοχές.
- Σεξολόγος ή ψυχο-ογκολογική υποστήριξη βοηθούν να αποδομηθούν φόβοι και ενοχές.
Πρακτικά εργαλεία για την καθημερινότητα
Σύμπτωμα | Τι δοκιμάζουμε | Σημείωση ασφάλειας |
Κολπική ξηρότητα | • Υδατοδιαλυτά λιπαντικά• Ενυδατικά κολπικά τζελ 2-3×/εβδ. | Αποφεύγουμε προϊόντα με parabens ή αρώματα∙ αν υπάρχει ιστορικό ER+ καρκίνου, συμβουλευόμαστε ιατρό πριν από κολπικά οιστρογόνα. |
Χαμηλή επιθυμία | • Προγραμματισμένα «ραντεβού οικειότητας» χωρίς πίεση για σεξ• Φυσική άσκηση – αυξάνει ενδορφίνες | Αποφεύγουμε υπέρογκες προσδοκίες∙ προτεραιότητα στην τρυφερότητα. |
Πόνος/ευαισθησία στην ουλή | • Ήπιο μασάζ με μη λιπαρή κρέμα• Θερμές κομπρέσες πριν την επαφή | Εάν ο πόνος επιμένει, αξιολογείται από πλαστικό χειρουργό/φυσιοθεραπευτή. |
Αλλαγή εικόνας σώματος | • Εσώρουχα ή νυχτικά που ενισχύουν την αυτοπεποίθηση• Φωτισμός δωματίου, καθρέπτης για βαθμιαία εξοικείωση | Ο σύντροφος καλείται να προσφέρει επιβεβαίωση χωρίς κριτική. |
Ο ρόλος της άσκησης & της διατροφής
- Άσκηση αντοχής + ενδυνάμωσης → καλύτερη διάθεση, κυκλοφορία, αυτοεικόνα.
- Μεσογειακό πρότυπο διατροφής → σταθεροποίηση βάρους, έλεγχος εξάψεων.
- Πυελικές ασκήσεις Kegel → ενισχύουν την αιμάτωση και τον οργασμό.
Τι ισχύει για την ορμονική υποκατάσταση;
Στις προεμμηνοπαυσιακές ER-θετικές επιζήσασες αποφεύγουμε συστηματική ορμονική αγωγή.
- Εναλλακτικά: φάρμακα μη ορμονικά (βεναλαφαξίνη, γκαμπαπεντίνη) μειώνουν εξάψεις.
- Σε έντονο τοπικό πρόβλημα ξηρότητας, μικρές δόσεις κολπικών οιστρογόνων ενίοτε επιτρέπονται σε συνεννόηση με ογκολόγο.
Συχνές ερωτήσεις στο ιατρείο
❓ Πότε «επιτρέπεται» ξανά η σεξουαλική επαφή;
Όποτε το επιθυμείτε σωματικά και ψυχολογικά∙ δεν υπάρχει ιατρικός «κανόνας».
❓ Υπάρχει κίνδυνος για τραυματισμό του νεοκατασκευασμένου μαστού;
Μετά την ολοκλήρωση επούλωσης (6-8 εβδομάδες) δεν υφίσταται συνήθως περιορισμός. Προσαρμόστε στάσεις που αποφεύγουν πίεση στην περιοχή αν νιώθετε ευαισθησία.
❓ Μπορώ να χρησιμοποιήσω sex toys;
Ναι, εφόσον τηρούνται κανόνες υγιεινής και δεν προκαλούν πόνο. Λιπαντικό με βάση το νερό και καθαρισμός μετά από κάθε χρήση.
Συμπέρασμα
Η σεξουαλικότητα μετά τον καρκίνο του μαστού δεν τελειώνει∙ μεταμορφώνεται. Με ειλικρινή επικοινωνία, στοχευμένες παρεμβάσεις και – κυρίως – υπομονή, τα ζευγάρια μπορούν όχι μόνο να επανακτήσουν, αλλά και να εμπλουτίσουν την οικειότητά τους.
Είμαι εδώ για εσάς
Αν αισθάνεστε ότι η ερωτική σας ζωή έχει αλλάξει και χρειάζεστε καθοδήγηση, μπορούμε να συζητήσουμε ιατρικές λύσεις και να σας παραπέμψω σε κατάλληλους συνεργάτες (σεξολόγο, φυσιοθεραπευτή, ψυχολόγο).
Τηλέφωνο: 2310 919 640
Διεύθυνση: Πλ. Αριστοτέλους 4, Θεσσαλονίκη
Email: info@mastologoi.gr
Με εκτίμηση,
Βλάσιος Τσαντήλας
Χειρουργός Μαστού – Μαστολόγος
Στρατιωτικός Ιατρός ε.α. | Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ
Ο καρκίνος χτυπά το σώμα∙ η οικειότητα θεραπεύει την ψυχή. Ας την ξαναχτίσουμε μαζί.